تاریخ تمدن یزد ؛ انسان یزدی ، مردم و جامعه یزد (4)

تاریخ تمدن یزد ؛ انسان یزدی ، مردم و جامعه یزد (4)

در مسیر تصحیح و تکامل فرهنگ و تمدن انسانی ، بنا به علوم متفاوت انسانی ، اتکاء به تاریخ آنچنان که در ایران متداول شده است نمی تواند چندان مورد تائید روشهای مطالعاتی واقعگرا باشد . چرا که واقعیت داشتن در بسیاری از واقعه نگاری ها ، بخصوص در تاریخنگاری های محلٌی ، آنچنانکه در مورد « تاریخ جدید یزد » نشان داده ایم به قدر کافی مورد اعتماد و استناد نمی نمایند ؛ و از این رو انسان شناسی و مردم شناسیِ یک محل ، اگر به درستی صورت گیرند ، به تنها میتوانند ویرایشگر تاریخ فرهنگ و تمدن هر محل باشند بلکه حتی میتوانند به صورتی نسبتا" مورد اعتماد و اتفاق ، آن را تکمیل کنند . نمونه ی این امر شاید در بررسیِ حاضر در باره اوضاع اقتصادی یزد هزار سال پیش از این مستتر باشد .

صنایع یزد

 در تاریخ یزد در زمان کاکویان چندان اشاره ای به صنعت نشده است و مجموعا" نشان می دهد که زندگی در شهریزد و اطراف آن متکی بر فعالیتهای کشاورزی بوده است چنانکه محصولاتی چون میوه جات و لابد خشکبار را صادر می کرده است ؛ و همین صدور محصولات میتواند حاکی از وجود صنایعی مرتبط با آن در یزد بوده باشد .

کشاورزیی با آن گستردگی که در تاریخ یزد ذکر آن رفته است نیاز به ابزار و وسایلی داشته اند که حاکی از صنایعی پیشرفته در یزد یکهزارسال قبل از این می باشند :

-      حفرقنات که از مظاهر ساخت و ساز بشمار می رود ؛ و تا این اواخر مقنیان یزدی همچنان از شهرتی به سزا برخوردار بوده اند .

-      ساخت پاکنه ، استخر و حوض که شواهد و قرائنی از وجود آنها را در منطق کشاورزی یزد میتوان باز یافت .

-      ابزار چوبی و فلزی کشاورزی ، و به ناچار ، بنائی قنات و عمارات در شهری که دروازه ای آهنی بدان حدٌ پیشرفته ساخته شده است

-      صنعت ساختمان و شاید در راس همه ، و در ردیف مهارت در حفر قنات ، مهارت در گنبد سازی ، که در زمان کاکویان و سلجوقیان به اوج رواج رسیده است و در همین ردیف ساخت طاق ضربی در یزد شهرتی جهانی یافته است .

-      صنعت ساختمان بطور کلٌی که بنظر می رسد یزد در هزارسال قبل از این از یکی از پیشرفته ترین معماری های ایران را با بهترین بنٌا ها و معماران داشته است . استعداد معماری که تا این زمان همچنان به آن شهره است و از جمله در نیمه نخست قرن 14 ه . ش در تهران شهره شده بود که اگر بنٌا ها و مقنی های یزدی نبودند چه کسی تهران را می ساخت ؟

-      آهنگری ؛ با شاهد مشهوری چون دروازه های آهنی شهر در آن زمان که گرچه ظاهرا" با استادی اصفهانی ، امٌا در هرحال در یزد ساخته شده اند .

-      آسیاب سازی و در پیِ آن آرد سازی

-      وسایل حمل و نقلِ مثلا" محصولاتی چون انار که در صندوق های خاصٌ خود نقل می شده اند و و حجم این حمل و نقل لابد به حدٌی بوده است ، که لابد با توجٌه به سایر نیاز های یزدیان ، محلٌه ای بنام صندوق سازان در آن شهر وجود داشته است . صندوق سازی یزد نیز معتبر بوده تا اواسط قرن حاضر ه . ش بازارچه صندوق سازی ، در جنوب غربی میدان خان یزد از رونقی بسزا برخوردار بوده است .

/ 0 نظر / 99 بازدید