مردمسالاری ایرانی و دینی در ایران ، اسلام و یزد

 

مردمسالاری ایرانی و دینی در ایران ، اسلام و یزد

در تاریخ ایرانِ هخامنشی ، از جمله به مرکزیت تخت جمشید که نزدیک به یزد و باصطلاح یزدیان در طرفِ دیگر شیرکوه است ، نوعی دموکراسی که می توان آنرا دموکراسی شرقی یا دموکراسی دو مرحله ای نامید وجود داشته است و بزرگترین شاهد آن انتخاب داریوش بزرگ پس از کمبوجیه توسط سران قوم است .

اینگونه دموکراسی یا مردم سالاری به جوامع عقب مانده اطراف ایران آن روزگار سرایت کرده است و شاهدی بر آن این است که در حجاز ( عربستان کنونی ) پس از ظهور حضرت محمد (ص) و استقرار اسلام بسیاریاز عناصر فرهنگ و تمدن ایرانی مورد تقلید قرار گرفته از جمله پس از فوت هریک از زعمای قوم ، و پس از آن رهبران دینی ، بزرگان جمع شده فردی جدید را انتخاب و عملا" با وی بیعت می کرده اند .

مایه مباهات و افتخار است که در رای گیری برای خلافت امیر مؤمنان علی (ع) به جز یکنفر _ فرزند عمر خطٌاب – تمام حاضرانِ در رای گیری به خلافت آن حضرت رای داده اند .

بگمان ما بقدر مسلٌم این شیوه حکومتی در یزد ، به عنوان یک دارالعباده ، هم وجود داشته است و از جمله در تاریخ جدید یزد آمده است :

پس از اینکه سلطان سنجر در جنگ با لشگر عظیم ختای ، در حوالی 536 ه . ق / 1141 میلادی شکست خورد و حاکم یزد ، فرامرز بن علی گرشاسب ، کشته شد سنجر دستور داد که چون حاکم مقتول پسر نداشت حکومت یزد را به دو دختر وی بدهند و به جهت حکومتی واقعی اتابکانی برای ایشان تعیین کردند که از آنجا حکومت واقعا" مذهبی – اخلاقی و انسانی کاکویان به اتابکان منتقل شد و در این انتقال و انتخابِ حاکم ، نظر بزرگان را نیز مرعی داشتند :

« اهالی یزد اتفاق بر اتابک سام کردند و اتابک سام ضبط مملکت بداد . » (1)

(1) تاریخ جدید یزد . همان . ص 66

/ 0 نظر / 32 بازدید